Voorlezen met hakjes

Ken jij het? De kracht van een goede vraag?
Al vroeg leren we dat het om goede antwoorden gaat. Sterker nog! We leren vooral dat er maar één goed antwoord bestaat. Zelfs als de vraag toch echt meerdere antwoorden mogelijk maakt.

Toen mijn dochter in groep 4 zat en haar werkboekjes mee naar huis nam, viel me dat op. Probeer je in te beelden; je ziet een plaatje. Op het plaatje zie je een slaapkamer met een kind in bed. Op de rand van het bed zit een mevrouw. Ze heeft een strak mantelpakje aan, hakjes aan haar voeten en benen over elkaar. Ze zit met een ‘kaarsrechte rug’ op die rand en kijkt naar het plafond. Oja! Ze heeft een leesboek in haar handen. Zie je het? Dan gaan we verder.

De vraag in het boek, bij dit plaatje is: ‘Wat doet deze mevrouw hier?’
Het goede antwoord bleek ‘voorlezen.’ Het antwoord van mijn dochter? ‘Heel raar!’
Door haar antwoord stond een rode streep van de juf. En dat niet alleen. Juf had er bij geschreven: ‘kijk hier nog eens goed naar.’ De enige vrouw die tot dan toe op haar bed had zitten lezen, was ik, haar moeder. Geloof me, in veel poses heb ik voorgelezen. Met hakjes, rechtop aan de rand van haar bed? Die niet!

Ik vertelde mijn dochter dat niet iedereen goede en heldere vragen stelt. Sterker nog, ik geloof dat dat ontzettend moeilijk is en veel oefening vraagt. Ook vertelde ik haar dat er vaak meerdere antwoorden mogelijk zijn op één vraag.

‘Nee mama dat kan niet!’ Jawel schat. Dat heet perspectief, of mening, of anders gezegd; het is maar net door welke bril je kijkt, of van uit welke hoek, of vanuit welke beelden en gedachten, die je in je hoofd ziet. En ja, je hebt ook gelijk. Er bestaan ook vragen waarop echt maar 1 antwoord mogelijk is. 1+1=3. Een feit!:)’

Hoe zou het zijn als we allemaal leren om ‘goede’ vragen te stellen? Vragen die jouw denken en ‘bedenken’ aanzetten. Of jouw voelen. Vragen die je vooruit helpen. Vragen die je nieuwsgierig maken. Vragen die je dichterbij jezelf of iemand anders brengen? Vragen die tot mooie verhalen leiden.

En stel. Dat we punten krijgen voor het stellen van vragen, in plaats van geven van antwoorden? Wat zou er dan veranderen? Op veel plekken in onze wereld?

Wij hebben er een workshop voor ontwikkeld:)

Op het Matje bij de docent

Geïrriteerd komt hij aanlopen voor onze lunchafspraak. Zijn tas op de grond, gaat zitten en ‘Pff! Ik kom van de school van Thomas (17). We hadden een afspraak met zijn docent Frans. Thomas kreeg nog één waarschuwing’. Waarvoor? En dan? vraag ik. Schorsing! Vertel, wat is er aan de hand? Ja, hij is ook zo eigenwijs en weet het altijd beter. Hij had al wat dispuutjes met haar gehad en was er een paar keer uitgestuurd. Vwo doen met 2 vingers in je neus helpt ook niet echt. Als hij nou iets gemotiveerder was, heeft die docent niet zo’n last van hem.’

‘Deze week sprak ze in een volle klas een andere leerling aan. Thomas vond haar nogal onredelijk en zei; Mevrouw, volgens mij is dit niet helemaal kloppend en eerlijk. Dit gaat niet over jou Thomas, bemoei je er niet mee, zei ze. Hij weer direct erop; dan moet u dit ook niet in een volle klas doen mevrouw. Dat was ‘m dus. Wat precies? De reden voor het gesprek vanmorgen. Zijn laatste waarschuwing. Ehh, ok. En waar werd hij nu precies voor gewaarschuwd?’

‘Voor zijn gebrek aan respect natuurlijk. Ik vind het ook niet handig van hem. Het is je docent, daar heb je gewoon respect voor. Hoe ziet dat er dan uit in dit geval? Respect? Ja, gewoon zijn mond houden! Al dat gedoe.’

‘Doet hij dat vaker? Zijn stem laten horen? Iets dat -in zijn ogen- krom is rechtzetten? Los van of hij gelijk heeft of niet? Hou op! wekelijks. Ja ik vind het ook wel goed ergens, maar wat moet ik hier nou mee?’

‘Ik ben wel nieuwsgierig naar iets, zeg ik. Wordt hij nou gewaarschuwd voor zich uitspreken en het spiegelen van de docent, of voor de manier waaróp hij dat deed?. Geen idee zegt vader. Lijkt mij een veel leuker gesprek! Zou ik dolgraag willen meemaken! Jij?’

‘Dream on!’

‘Groeten aan Thomas!’

10 jaar en een ’Wise Guy!’

Zijn ogen vlammen op want ‘deze 2 liedjes ken ik’ en mijn rechteroor hoort hem nog even meezingen ook.
Vlot als hij is met zijn ogen oren en spanningsboog, volgt de ‘klaar ermee’
Hij had een route gezien om buitenom aan het koor te ontsnappen en een rustiger plek te vinden in de bieb.

‘Grote mensen moet leren kijken als een kind zegt hij.’ Na alles wat volgde en de boeken die hij liet zien om zijn punt te maken, waren we het snel eens. Grote mensen kunnen veel van kinderen leren.

‘Weet je wat ik ook zo gek vind aan grote mensen? Ze zeggen vaak ‘hoii!’ Als ze weg gaan.’
Hij deelt nog wat meer ‘verwondering.’
‘Weet je.. grote mensen denken veel te makkelijk. Ze moeten meer leren moeilijk te denken.’

Wacht ff! Nu trek je me volledig uit mijn geloof. Of trekt hij mij uit mijn taal?
Alsof hij mijn gedachten leest, loopt hij de ruimte in.
‘De werkkamer van mijn moeder hè?
Die is zeg maar van hier tot ongeveer hier. Vind ik best wel ok. Jij?’

‘Ja best wel;)’

‘Maar mijn eigen kamer (in de ruimte, verdubbelt hij de ruimte) vind ik groot, daar kan best nog wel een bed bij.’

Yep! Wij mogen wel eens wat moeilijker denken. Puntje, Wise Guy!

Iets in zijn vibe lijkt zeer content en overtuigd. Hij is mij wat aan het leren! Ik bespeur de beweging nog niet andersom, dus ik ga een partijtje moeilijk denken de komende tijd in de hoop dat ik punten scoor;) ‘perspective points’
Zie een gaaf project voor me;)

Bij vertrek en gedag zeggen naar elkaar, zegt hij:‘Wat zou je nu zeggen als je kind was?!?’
(neemt hij nu aan dat ik ‘Hoiii!’ zou roepen?).

‘Mag ik een warme chocolademelk met slagroom!?!’ Zeg ik.
In een nano seconde bespeur ik iets in zijn reactie, dat mij zegt dat we aan elkaar gewaagd zijn;).